Plastyczność mózgu…

• to zdolność do zmian w układzie nerwowym pod wpływem bodźców płynących z otoczenia,
• trwa przez całe życie człowieka, ale najsilniej rozwija się do 3 roku życia,
• oznacza to, że jest to niezwykle cenny czas dla rozwoju dziecka, ponieważ zmiany, jakie wówczas zachodzą w mózgu mogą na stałe wzmocnić lub zostawić negatywny ślad.

Mózg…

• zbudowany jest z dwóch półkul,
• prawa półkula odpowiada za odbiór i przetwarzanie bodźców dźwiękowych oraz obrazowych (niejęzykowych),
• lewa półkula odpowiada za uczenie się języka mówionego i pisanego,
• ciągła ekspozycja dziecka na nowe technologie w postaci telewizorów, telefonów, smartfonów, komputerów, tabletów, zabawek dźwiękowych doprowadza do przestymulowania bodźcami prawopółkulowymi, ogranicza bodźce lewopółkulowe, czyli językowe. Innymi słowy prawa półkula blokuje lewą, co utrudnia prawidłowy rozwój mowy u dziecka.

Warto pamiętać, że…

• dzieci poniżej 2 roku życia nie powinny mieć dostępu do mediów cyfrowych,
• dzieci spędzające czas przed ekranem telewizora, tabletu, telefonu zostają pozbawione interakcji z drugim człowiekiem. Słowo odbierane za pomocą ekranu jest słowem biernym, nie mającym nic wspólnego z naturalnym dialogiem. Jest odbierane przez prawą niejęzykową półkulę mózgu. W związku z tym dzieci nie rozwijają słownictwa, nie mają też okazji do rozwijania mowy w naturalnych sytuacjach komunikacyjnych,
• przywiązanie do elektroniki ma negatywny wpływ na aktywność ruchową dzieci. Do rozwoju motoryki małej (sprawności dłoni i palców) oraz myślenia przestrzennego konieczne jest działanie. Nie wystarczy tylko „patrzenie” i przesuwanie palcem po płaskim ekranie. Badania naukowe mówią, że uczymy się „za pomocą dłoni” poprzez manipulację przedmiotami,
• światło emitowane z ekranów urządzeń elektronicznych może negatywnie wpływać na sen małych dzieci (np. skrócenie snu, pogorszenie jego jakości, problemy z zasypianiem),
• nadmierne korzystanie z wysokich technologii wpływa na krótki czas uwagi, trudności w koncentracji, gorsze wyniki w nauce, trudności w rozumieniu emocji, ogranicza wyobraźnię i kreatywność,
• ma wpływ na pogarszające się statystyki dotyczące nadwagi i otyłości u dzieci.

W codziennym życiu nie uciekniemy przed obecnością urządzeń cyfrowych. Ale to od nas – dorosłych zależy, w jaki sposób będziemy ich używać:

• kontrolujmy treści dostępne dla najmłodszych, nawet jeśli mają charakter edukacyjny, ponieważ nie zawsze przy ich tworzeniu biorą udział eksperci od rozwoju i opieki nad dziećmi,
• nie korzystajmy z mediów do odwracania uwagi dziecka np. podczas karmienia/jedzenia. Jedzenie odbywa się wówczas w stanie wyłączonej świadomości, a przestrzeń do wspólnych rozmów, budowania relacji zostaje zakłócona,
• nie wykorzystujmy bajek, gier komputerowych jako monet przetargowych, co ma negatywny wpływ na relacje, sprzyja powstawaniu motywacji zewnętrznej, wspiera metodę nagrody i kary,
• twórzmy przestrzeń bez elektroniki, urządzenia cyfrowe usuńmy z pokoju dziecięcego, miejsca spożywania posiłku, nie korzystajmy z nich podczas zabawy z dzieckiem,
• dobre wzorce dla dzieci stwarzajmy własnym zachowaniem, ponieważ, jak powiedział Robert Fulghum: Nie martw się, że dzieci nigdy cię nie słuchają. Martw się, że zawsze cię obserwują.

Zachęcam do:

• obejrzenia filmu Homo tabletis zamieszczonego na stronie http://mamatatatablet.pl/ oraz do lektury treści tam zawartych,
• lektury artykułu prof. Jagody Cieszyńskiej-Rożek Wpływ wysokich technologii na rozwój poznawczy dzieci w wieku niemowlęcym i poniemowlęcym dostępnego na stronie: https://centrummetodykrakowskiej.pl/blog/wplyw-technologii-na-dzieci/

Źródło: https://dziecisawazne.pl

Oprac. mgr Katarzyna Roszkowska-Świerczek